Quy trình nâng hạ container an toàn cho công trình nhỏ

Việc nâng hạ container trong các công trình nhỏ như xây dựng nhà ở, kho bãi hay cải tạo container đòi hỏi quy trình chặt chẽ và tuân thủ các nguyên tắc an toàn. Một sai sót nhỏ có thể dẫn đến tai nạn nghiêm trọng, thiệt hại tài sản và thương tích con người. Bài viết này hướng dẫn chi tiết quy trình nâng hạ container an toàn cho công trình nhỏ để bạn thực hiện hoặc giám sát đúng cách, đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Hiểu về trọng lượng và đặc điểm container

Trọng lượng container

Trước khi tìm hiểu quy trình nâng hạ container an toàn cho công trình nhỏ, cần nắm rõ trọng lượng. Container 20 feet rỗng nặng khoảng 2.2-2.5 tấn, có thể chở tải trọng tối đa 28 tấn. Container 40 feet rỗng nặng khoảng 3.7-4.2 tấn, tải trọng tối đa 27-29 tấn. Container 40 feet high cube nặng hơn một chút, khoảng 4.5 tấn.

Khi container có hàng hóa, nội thất hoặc được cải tạo, trọng lượng tăng đáng kể. Luôn tính toán và cân đo chính xác tổng trọng lượng trước khi nâng. Thiết bị nâng phải có công suất lớn hơn ít nhất 20-30% so với trọng lượng thực tế để đảm bảo an toàn.

Điểm chịu lực của container

Container được thiết kế với bốn cột góc là điểm chịu lực chính. Mọi thao tác nâng hạ phải tập trung lực vào bốn điểm này. Nâng ở vị trí khác như giữa thành, mái hoặc đáy có thể làm biến dạng hoặc hỏng container.

Bốn cột góc có cấu tạo thép dày, được gia cố đặc biệt để chịu tải trọng lớn. Các lỗ trên cột góc được thiết kế để lắp đồ gá khi nâng bằng cần cẩu hoặc forklift. Hiểu rõ điều này giúp bạn thực hiện quy trình nâng hạ container an toàn cho công trình nhỏ đúng kỹ thuật.

Thiết bị nâng hạ container phù hợp

Cần cẩu di động

Cần cẩu là thiết bị phổ biến nhất cho nâng container. Với container 20 feet, cần cẩu 10-15 tấn là đủ. Với container 40 feet, nên dùng cẩu 20-25 tấn. Chọn cẩu có tầm với phù hợp với chiều cao và khoảng cách cần nâng.

Cần cẩu di động thuận tiện cho công trường nhỏ, có thể di chuyển đến địa điểm. Chi phí thuê cẩu thường từ 3-8 triệu đồng/ngày tùy công suất. Cần có bằng lái cẩu và kinh nghiệm vận hành, không nên tự ý điều khiển nếu chưa được đào tạo.

Xe nâng forklift

Forklift chuyên dụng cho container có sức nâng từ 7-10 tấn và tay nâng đủ dài để chạm đến giữa container. Forklift phù hợp cho nâng hạ trong khu vực hạn chế, nâng lên độ cao không quá 3-4m. Chi phí thuê forklift rẻ hơn cẩu, khoảng 2-5 triệu đồng/ngày.

Forklift không thể nâng container lên cao như cẩu, nên chỉ phù hợp với công trình 1 tầng hoặc xếp chồng 2-3 container. Cần có bằng lái xe nâng và thực hành nhiều trước khi nâng container thật.

Thiết bị nâng thủ công

Với công trình rất nhỏ, ngân sách hạn chế và không cần nâng cao, có thể dùng kích thủy lực và con lăn. Phương pháp này chỉ dùng để nâng nhẹ container lên khỏi mặt đất vài chục cm, di chuyển ngắn hoặc điều chỉnh vị trí.

Cần ít nhất 4 kích thủy lực công suất 10-20 tấn, đặt dưới bốn góc container. Nâng từng góc một ít, luân phiên đều để container không bị nghiêng. Đặt gối đỡ bằng gỗ hoặc thép sau mỗi lần nâng. Phương pháp này chậm, tốn công nhưng an toàn nếu thực hiện cẩn thận.

Chuẩn bị trước khi nâng hạ

Khảo sát địa điểm

Kiểm tra mặt bằng nơi đặt thiết bị nâng phải bằng phẳng, cứng chắc và chịu được trọng lượng. Đất mềm, đất lún không phù hợp cho cẩu hoặc forklift. Nếu cần, phải đầm chặt hoặc lót tấm thép, tấm bê tông để tăng độ chịu lực.

Xác định vị trí đặt container cuối cùng, đảm bảo có đủ không gian cho thiết bị nâng hoạt động. Kiểm tra không có dây điện, ống nước hoặc công trình khác cản trở. Đo khoảng cách và chiều cao để chọn thiết bị phù hợp.

Chuẩn bị đường di chuyển cho xe vận chuyển container và thiết bị nâng. Đường phải đủ rộng ít nhất 3-4m, không có chướng ngại vật. Nếu cần đi qua đường hẹp hoặc cổng, đo kích thước trước để đảm bảo container qua được.

Kiểm tra thiết bị

Trước mỗi lần sử dụng, kiểm tra kỹ thiết bị nâng. Với cẩu, kiểm tra dây cáp, móc cẩu, hệ thống thủy lực, phanh và đèn tín hiệu. Với forklift, kiểm tra tay nâng, hệ thống thủy lực, lốp xe và phanh. Với kích thủy lực, kiểm tra áp suất, không có rò rỉ dầu.

Không sử dụng thiết bị có dấu hiệu hư hỏng. Đây là nguyên tắc quan trọng nhất trong quy trình nâng hạ container an toàn cho công trình nhỏ. Một thiết bị lỗi có thể gây tai nạn nghiêm trọng.

Chuẩn bị phụ kiện và dụng cụ

Dây cáp hoặc xích thép có độ bền đủ lớn, thường từ 10-20 tấn. Móc nâng chuyên dụng cho container hoặc đồ gá twist lock khóa vào lỗ trên cột góc. Miếng đệm cao su hoặc gỗ để bảo vệ container khỏi trầy xước.

Dây cờ, còi, bộ đàm để liên lạc và chỉ huy. Rào chắn, băng cảnh báo để ngăn người không liên quan vào khu vực nguy hiểm. Mũ bảo hộ, giày bảo hộ, găng tay cho tất cả người tham gia.

Lập kế hoạch và phân công

Xác định người chịu trách nhiệm chung, thường là người có kinh nghiệm nhất. Phân công nhiệm vụ rõ ràng: lái xe nâng, người chỉ huy tín hiệu, người quan sát và kiểm tra, người giữ an toàn khu vực. Họp ngắn trước khi bắt đầu để mọi người hiểu rõ kế hoạch và vai trò.

Chuẩn bị phương án dự phòng cho các tình huống khẩn cấp như mất điện, thiết bị hỏng, thời tiết xấu. Có sẵn số điện thoại cấp cứu và thiết bị y tế cơ bản tại hiện trường.

Quy trình nâng container bằng cần cẩu

Bước 1: Chuẩn bị và kiểm tra

Đặt cẩu ở vị trí ổn định, kéo chân chống ra và điều chỉnh thăng bằng. Kiểm tra lại một lần nữa tất cả thiết bị. Gắn dây cáp hoặc xích vào móc cẩu, kiểm tra móc khóa chắc chắn. Lắp twist lock hoặc móc nâng vào bốn góc container.

Đảm bảo container rỗng không có người hoặc vật nặng bên trong. Nếu container có hàng hóa, kiểm tra đã cố định chắc chắn chưa để tránh di chuyển khi nâng gây mất cân bằng. Kiểm tra cửa container đóng chặt và khóa kỹ.

Bước 2: Nâng thử và kiểm tra

Nâng container lên khỏi mặt đất khoảng 30-50cm, dừng lại. Kiểm tra container có cân bằng không, dây cáp có căng đều không, thiết bị có bất thường không. Nếu container nghiêng, hạ xuống và điều chỉnh vị trí dây cáp.

Lắc nhẹ container để kiểm tra độ chắc chắn của các điểm móc. Nếu nghe thấy tiếng lạ hoặc cảm thấy không ổn, hạ xuống kiểm tra lại. Chỉ tiếp tục khi mọi thứ hoàn toàn an toàn.

Bước 3: Nâng lên vị trí

Nâng từ từ, tốc độ đều đặn. Người chỉ huy tín hiệu đứng ở vị trí nhìn rõ cả cẩu và container, sử dụng tín hiệu tay hoặc bộ đàm để giao tiếp với lái cẩu. Người quan sát đứng ở góc khác để cảnh báo nếu có chướng ngại vật.

Tránh nâng quá nhanh gây xóc, lắc. Không xoay hoặc di chuyển cẩu khi container ở độ cao lớn. Giữ container luôn cân bằng, không nghiêng quá 5 độ. Khi đến gần vị trí đặt, giảm tốc độ và di chuyển cẩn thận hơn.

Bước 4: Hạ và đặt container

Hạ từ từ container xuống vị trí đã chuẩn bị. Vị trí đặt phải là bề mặt cứng, bằng phẳng hoặc móng đã làm sẵn. Khi container gần chạm đất, người quan sát kiểm tra xem có khớp đúng vị trí không, hướng dẫn điều chỉnh nhỏ nếu cần.

Đặt container xuống nhẹ nhàng, tránh va đập mạnh. Khi container đã đặt vững, hạ hết dây cáp để giảm lực căng, sau đó tháo móc nâng hoặc twist lock. Kiểm tra container đã đặt thẳng, cân bằng và ổn định.

Quy trình nâng container bằng forklift

Chuẩn bị và tiếp cận

Điều khiển forklift tiến đến container, căn chỉnh tay nâng song song với chiều dài container. Đảm bảo tay nâng đủ dài để chạm đến tâm container hoặc xa hơn để cân bằng tốt. Nâng tay nâng lên độ cao khoảng 30-40cm từ mặt đất.

Tiến từ từ đến khi tay nâng chạm vào đáy container ở hai bên. Điểm tiếp xúc tốt nhất là ở các thanh dầm đáy container, thường có vị trí gia cố. Tránh để tay nâng ở giữa sàn gỗ vì có thể làm hỏng sàn.

Nâng và di chuyển

Nâng từ từ container lên độ cao đủ để di chuyển, thường 30-50cm. Kiểm tra container cân bằng, không nghiêng về phía trước hoặc sau. Nếu nghiêng, điều chỉnh góc nghiêng của tay nâng hoặc vị trí forklift.

Di chuyển chậm, tránh tăng tốc đột ngột hoặc phanh gấp. Đi qua gờ, mấp mô phải hết sức cẩn thận. Nếu cần quay, bán kính quay phải rộng để tránh container lắc mạnh. Luôn có người đi bộ đi trước quan sát và cảnh báo chướng ngại vật.

Đặt xuống

Khi đến vị trí đặt, hạ chậm container xuống. Đảm bảo mặt bằng bên dưới phẳng và vững. Khi container chạm đất, hạ hết tay nâng để giảm áp lực. Rút tay nâng ra từ từ, kiểm tra container không bị kéo theo.

Kiểm tra lại container đã đặt đúng vị trí, thẳng và cân bằng. Sử dụng thước thủy để kiểm tra độ nghiêng. Nếu cần, điều chỉnh bằng cách đặt thêm miếng đệm dưới các góc.

Các nguyên tắc an toàn quan trọng

Về con người

Tất cả người tham gia phải mặc đồ bảo hộ đầy đủ gồm mũ, giày, găng tay. Không cho phép người không có nhiệm vụ vào khu vực nâng hạ. Trẻ em và người không có kinh nghiệm phải đứng xa ít nhất 10m.

Không đứng dưới hoặc gần container khi đang nâng. Chỉ người chỉ huy tín hiệu và quan sát được phép ở gần, nhưng vẫn phải ở vị trí an toàn. Luôn duy trì liên lạc rõ ràng, sử dụng tín hiệu chuẩn để tránh hiểu nhầm.

Về điều kiện làm việc

Không nâng hạ trong điều kiện thời tiết xấu như mưa to, gió mạnh trên cấp 5, sương mù dày. Gió mạnh có thể thổi container như cánh buồm, rất nguy hiểm. Không nâng hạ khi thiếu ánh sáng, phải có đủ chiếu sáng nếu làm ban đêm.

Không nâng vượt quá tải trọng cho phép của thiết bị. Luôn để dự trữ công suất ít nhất 20-30%. Không nâng container đã bị hư hỏng nặng, có kết cấu yếu hoặc không rõ trọng lượng.

Về kỹ thuật

Luôn nâng từ bốn cột góc, không nâng từ vị trí khác. Nâng và hạ từ từ, không vội vàng. Giữ container cân bằng, không nghiêng quá 10 độ. Không xoay hoặc lắc container khi đang ở độ cao.

Kiểm tra thường xuyên trong quá trình nâng hạ. Nếu có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như tiếng kêu lạ, rung lắc, thiết bị quá nóng, phải dừng ngay và kiểm tra. An toàn luôn là ưu tiên số một trong quy trình nâng hạ container an toàn cho công trình nhỏ.

Xử lý tình huống khẩn cấp

Nếu thiết bị hỏng giữa chừng khi container đang treo, không hoảng loạn. Giữ container ở vị trí hiện tại nếu có thể, không cố hạ xuống nếu không chắc chắn. Sơ tán người ra khỏi khu vực nguy hiểm. Gọi hỗ trợ kỹ thuật hoặc đơn vị chuyên nghiệp.

Nếu container bị lệch hoặc nghiêng trong khi nâng, dừng ngay. Không cố điều chỉnh khi container đang cao. Hạ xuống vị trí an toàn gần nhất, kiểm tra và điều chỉnh dây cáp, sau đó nâng lại.

Nếu có người bị thương, ưu tiên sơ cứu và gọi cấp cứu ngay. Không di chuyển người bị thương nặng nếu không có kiến thức y tế. Bảo vệ hiện trường để điều tra nguyên nhân sau này.